“Importante maka Estadu TL atraves hosi Ministériu sira mensiona iha leten atu haruka karta ba Tribunál Estadus Unidus karik osan indeminizasaun ne’e iha duni ona, kondenadu tenki devolve fila. Ne’e maka kestaun importante,” informa Diretór Ezekutivu JSMP, Luis Oliveira Sampaio ba Timor Post iha nia kna’ar fatin, Kolmera, Tersa (20/10).
Nia hatutan, kestaun sira seluk,estadu TL bele halo fali,maibé kestaun osan ho valór boot ne’eestadu tenke asegura duni hodi hatama iha ita nia konfre estadu.
“Desizaun hosi Tribunál Estadus Unidus ba kondenadu Boby Boye fó fatin atu fó fila osan ne’ebé kondenadu naok fila mai TL.Tan ne’e, Estadu TL maka tenke halo rekerementu,hodi aprezenta karta pedidu ba Tribunál Estadu Unidus ,nune’e sira bele avalia serteza iha nesesidadetuir sira nia lei iha ne’ebá atu bele prosesu,” nia fó hanoin.
Tuir leimensiona,prinsípiu teritoriadade,prinsípiu ne’e difini juridisaun krimi ne’ebé maka ema ruma komete. Tan ne’e, iha kazu balun tenke hala’o prosesu julgamentu iha área ne’ebé arguidu komete kazu refere.Maibé, iha mós konseitu balun ne’ebé fó fatin,juridisaun rai seluk diskonfia rai ne’ebé nia tama baho sasán ne’ebé rezultadu hosi atividade kriminál.
“Ba kazu Boby Boye,JSMP haree sistema juridisaun iha Estadu Unidus forte tebes. Bainhira ema ne’e fila, sira nia sistema akaptahodi kaptura nia tanba diskonfiadu komete krimi.Maibé, liga ba prinsípiu teritóriu nia maske komete iha TL,maibé ita nia sistema la akapta. Sistema Estadu Unidus akapta tuir, ne’e maka fó fatin hodi hetan investigasaun to’o ikus hetan kondenasaun hosi Tribunál Estadu Unidus . Tan ne’e, esforsu Estadu TL maka atraves hosi Ministériu sira meniona leten tenke ho esforsu para kondenadu bele devolve fila osan,” nia akreseta tan.
Nia katak tan,la sala iha prosesularan,arguidi temi kazu ne’e iha involvementu hosi lubun ida,tan ne’e oportunidade ba Ministériu Públiku hanesan na’in ba asaun krimi oinsá kordena ho Tribunál Estadu Unidu nune bele fasilita dokumentu sira ne’e mai hodi Ministériu Públiku halo estudu hodi loke prosesu investigasaun iha TL.
Purtantu, Kondenadu Boby Boye to’o oras ne’e seidauk konsege devolve osan hamutuk miloens $ 3.5 ba governu Timor-Leste, tanba advogadu sira sei haree hela regras patrimóniu Estadus Unidus Amerika (EUA) nian.
“Desizaun iha ona Tribunál nian, maibé advogadu sira maka sei haree hela kona-ba regras patrimóniu Estadus Unidus Amérika nian ne’e oinsá,”hatete Ministra Finansas, Santina Cardoso ba Timor Post iha Palásiu Governu, Díli, Tersa (20/10).
“Atu devolve em termus osan, tenke diskuti lai ho ita nia advogadu sira,” Santina esplika.(Max)

